سرسامی بهار، هذیان خبر

 ماربدوشان داعش همچنان خون میخواهند......

سرسامی بهار، هذیان خبر

ایرج عبادی

لحظه‌ها ذبح می شوند

با سوهان تنهایی درختان بی جنگل خرما

بیگ بنگ ! مرگ درسرزمین خدا،

بردگی زن و حراج تاریخ در برهوت عربستان

بدست  توفان هرجایی داعش دست به‌ دست میگردد

  نوباوه‌گان" باران" و "بدری" و " ریحان"  درحمام شن و رنج

از هجوم بدر بی چهارده‌ جا خالی نتوانند

کودک احساسم!

گوش های حساست را ببند

و چشم های معصومت را به‌ معصومیت

لاله‌های سرخ بی کفن بسپار

ما دوزخیان زمین،سرخوش ایسم ها وجنگ رعد و برق فرقه‌ها

 از تلاوت  عربده‌ خدایان و چاشنی مغز باروت

 بی خویش مانده‌ ایم

 نمی بینی ، فرات دلت دارد خشک میشود

در پوکه‌ زار دجله‌ی خیابان ها؟

امپراتوری کینه‌، در سلسله‌ی مذهب

خشم مسلسلی به‌ دورگلوی جوخه‌های ثروت سیاه‌ می بندد

مادرم، کودکت را درسایه‌ سار سنگرمهربانیت پناه‌ بده‌

زلزله‌ی شلیک ناباوران به‌ بارگاه‌خورشید عشق در راه‌ است

خواهر ثانیه‌های هراس

 کلمات را دردهانت مثله‌ کن

گرزحجابی میان عباهای تهی پنهان

گوشت نسیه‌ درتاراج حرس و خرس و جرس باستانی

اعدام میگردد

و گلوی منتظر آسمان بی اسماعیل،

در وسعت تشنگی زمین کم می آورد

افق در قنداقی رنگ باخته‌،

 ارابه‌ی لاشه‌ی پرندگان بی منقار را

با سرنوشتی زخمی، فوج فوج به‌ مزارسیاه‌ پوشان شنزار می برد

بیگ بنگ!

ساعت 12 ظهر صحراست

تابستان بی درخت وچشمه‌

داغ داغ دورغ

کانال هایت را بسوزان، پیام های بی انجام را دار بزن

آیه‌ وتازیانه‌ سرسام گرفته‌ اند

روخوانیت متوسط است، آقای عمامه‌ی خود خوانده‌

نمره‌ ات زیر‌ ده‌ هم زیاد شد

سواد آیین، ‌با جا سازی مین درکلسیا ومسجد

 درسواد چاقو ته‌کشیده‌ است

انگار !  بوی پیراهن  شیعری بی صدا

سالیاد سبزی شهررا خواب میبیند

شاید برکتی، بعداز خشکسالی عاطفه‌ و انسان؟

فرعونیان، بی نیل و آبی رهای ئاسمان

خنیاگران فریب را بانگ میزنند

دل پروانه‌ را خوش کردیم، نشد مجالی کوتاه‌ در برگریزلبخندی!

بیگ بنگ ! آتشفشان واژه‌های بی بازگشت..

 لختی ،  عروسی عزای تن فروشان نقابدار را

 درآن سو و این سوی مرزهای حادثه‌

از پشت شیشه‌های دور پرواز دیدیم

آهی از ترس و کمی آرامش!

ونوس زیبایی سرگردان!

جرعت دقیقه‌ها را به‌ عقربه‌ها بر‌گردان و

 از ریش های بلند چرکین قامت هراسان ، دوباره‌ سوال کن !

خدا چند نقطه‌دارد،

پیام پیامبر تازه‌آمده‌ ازدیار بعثت شیاطین چیست

و کدام کتاب آسمانی جدید راست تر، سر می برد؟

 امسال ، نارجک ها درچهارشنبه‌ سوری

ازدحام شادی ترقه‌ها را جا میگذارند

بیراهه‌ رفت

 نسیم در باغ سحر

سرفه‌ های خون آلود مجال نفسش را نمی دهد

انزوای گریه‌،

سکوت فریاد،

ایزوله‌ شدن دانه‌های درخت بادام و گیسوی زیتون

در مقابل شیر بی یال و دم و اشکم

بیکاری فشنگ  و ولگردی طاعون زور  و رقص شیشه‌

در دست های  ژنده‌ی جوان خیابان

بیگ بنگ، بیگ بنگ !  هنوز ، اسلحه‌ی کمری سوار زره‌پوش. نا آرامی میکند.

ببار باران حقیقت، تلخی بهاری سبز  و بی شکوفه‌ی

شهر شعر غریب غربت من را.

 14اسفند 93 سنندج

 یادداشت

ئائۆرا

 له‌ به‌رچاوترین کتێبی پێشانگای سنه‌

ئیره‌ج عیبادی

 ئائۆرا، چیرۆکی نێوه‌ بلێندی نووسه‌ری به‌ ناوبانگی پانامایی کارلۆس فۆئنتێس له‌ لایه‌ن بڵاوکراوه‌ی "نه‌ی" له‌ تاراندا به‌ چاپی هه‌شتم گه‌یشت، عه‌بدۆلا کۆثری وه‌رگێری توانا به‌ چالاکی هانی داوه‌ تا ته‌کنیکی له‌ به‌ر چاوی  فۆئنتێس له‌ چیرۆک نووسیندا بخاته‌‌‌ به‌رچاوی خوێنه‌ران. ئه‌م کتێبه ‌به‌ وته‌ی  بڵاوگه‌ی هێرمێس له‌ پێشانگای کتێب که‌ ماوه‌یه‌ک له‌موو پێش له‌ سنه‌دا به‌رێوه‌ چوو، یه‌کی له‌ بایخ دارترین کتێب له‌ لایه‌ن به‌شدار بوون هاتووه‌ ئاراوه‌ و فرۆشی زۆرباشی هه‌بووه‌.  له‌ پشتی  رووکێشی ئه‌م  کتێوه­ی‌ فۆئنتێس، له‌ لایه‌ن په‌خشانگا و بڵاوکراوه‌ی ( نه‌ی)  وا ئاماژه‌ کراوه‌ به‌ نێو‌ه‌رۆکیدا: " ژنێکی پیر، کچ و لاوێکی به‌هه‌ست، له‌ ماڵێکدان که‌ هه‌موو شتێک بوونی کۆنی لێ د‌ێ. که‌ بریا ته‌نیا هێزی که‌ ئه‌و که‌سایه‌تیانه‌ی  زیندوو هێشتووه‌، بیره‌وه‌ریه‌کان و نه‌فه‌سه‌کان و بۆنه‌ خۆشه‌کانی رابردووه‌‌ له‌ نێوان ئه‌و شتانه‌دا، هه‌ستێکی نه‌ناسراو و‌ جادوویی دێته‌ ئاراوه‌ تا له‌ رابردوودا لا بدات و به‌ ئێستاو داهاتوو و هه‌تایی بگا. هه‌تایی عه‌شق و لاوی. ئائۆرا ناوێکی تره‌ بۆ حه‌ز ....‌"

فۆئنتێس له‌لاپه‌ڕه‌کانی دوایی دا، ئه‌و کاته‌ که‌ ئاماژه‌ به‌ چۆنیه‌تی نووسینی ئائۆرا ده‌کا، سێ‌ کتێبی به‌ ناوبانگی ئه‌ده‌بیاتی جیهان ده‌نخشێنێ که‌ له‌ لایه‌ن هنری جیمز، ( یادداشته‌کانی ئێسپرن)  رووداوه‌کانی که‌نیشکێک به‌ ناو بۆردوای سکن ده‌خاته‌ به‌رچاو، ( هیو‌اکانی گه‌وره‌ ) ی نووسه‌ری به‌ ناو بانگی ئینگلیز چارلز دیکنز  که‌ ‌ له‌و‌ی ئاماژه‌  به‌ ژیانی کژێکی به‌ ناو هاویشام ده‌کا و (بیبی خاچ) ی نووسه‌ری ناسراوی رووس  ‌پۆشکین،‌ که‌ بۆچوونه‌کانی ژنێک به‌خه‌یل ده‌نوێنێ که‌ رازی سه‌ر که‌وتنی له‌ یاری پاسووردا به‌که‌س نادرکێنێ. ئه‌م کتێبیشه هه‌ر وه‌کوو ئه‌وان  به‌ سێ‌ که‌سایه‌تی رازاوه‌ته‌وه‌.‌ ئائورای جوان و چاو کاڵ له‌م چیرۆکه‌دا هه‌مان پیره‌ژنه‌که‌یه‌ که‌ پێ خۆشه‌ نووسه‌رێکی توانا له‌ زمانی فرانسیدا ، یادداشته‌کانی شووه‌که‌ی به‌ په‌یدا چوونه‌ویه‌کی تازه‌ بنووسێته‌‌‌وه‌. ئه‌م نووسه‌ره‌ که‌ فۆنتێس خۆیه‌تی و هه­ر‌ وه‌ها ژنڕاڵی هاوسه‌ری ئائۆرایه‌ که‌ یادداشته‌کانی دوای مه‌رگی ئه‌و به‌ زمانی خۆی‌ دووپات ده‌کاته‌وه‌. که‌ له‌ شیوازێکی هونه‌رمه‌ندانه‌، فۆئنتێس کارێکی هه‌ره‌ به‌رزی له‌ ئه‌دبیاتی چیرۆک نووسیندا خۆلقاندووه‌.

ژیان له‌م کتێبه‌دا، بۆ پیرژن ته‌واو بووه‌ و بیره‌وه‌رییه‌کانی ئه‌و له‌ یادداشته‌کانی هاو سه‌رکه‌ی جوان ده‌ر ده‌که‌وی. ئه‌ویش خۆی له‌ نێو ئه‌و یادداشتگه‌ره‌ ده‌دۆزێته‌وه‌ که‌ بڕێ جار نامه‌یه‌ک له‌ لا‌یه‌ن ژنڕاڵی شووه‌که‌ی له‌ نێوان ئه‌وانه‌دا ده‌ر ده‌که‌وی که‌ له‌ سه‌ر جوانی و خۆشه‌ویستی ئه‌و به‌ ئائۆرا نووسراوه‌ و یاده‌کانی ده‌ورانی ژیانیشی له‌ کاتی خه‌زمه‌ت کردن به‌ ئه‌رتشی فرانسی به‌یان ده‌کا. خۆلقاندنی فه‌زا، فڵاش به‌که‌کانی به‌جێگا،هه‌ستی خۆی وه‌کوو نووسه‌ر یان وه‌کوو ژنڕاڵێکی له‌ ده‌ست چوو وا دێته‌ به‌ر چاو که‌ خوێنه‌ر له‌ ‌گه‌ڵ خوێدا ره‌نگه‌ تا هه‌شتا ساڵ له‌مه‌و پیش ده‌با وخوێنه‌ر له‌ ئاڵ وگۆڕی رابردوو و ئێسته‌دا، چاوه‌روانی رووداوه‌کانی تازه­تر‌ ده‌کا. عه‌بدۆلا کۆثری به‌ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ شێوازێکی رازاوه‌ ، ڕاوی یان وێژه‌ری رووداوه‌کان ، نه‌ به‌ وه‌ته‌ی سێوم که‌س یان ڕاستوخۆ هه‌وه‌ڵ که‌س، به‌ڵام به‌ دارشتنێکی  هه‌وه‌ل که‌سی ناراستوخۆ  ئه‌و چیرۆکه‌ وه‌ر ده‌گێرێته‌وه‌ سه‌رزمانی فارسی که‌ زۆر  سه‌رنجی خوێنه‌ر به‌ره‌و‌ درێژه‌دان و ته‌واو کردنی رووداوه‌کان راده‌کێشێ. ئه‌م کتێبه‌ باس و وتو وێژی زۆری له‌ سه‌ره‌.

که‌س نه‌لێ کورد مردووه‌.............

که‌س نه‌لێ کورد مردووه‌.............

 شه‌ری خه‌فه‌ت ته‌واو نابێت

ئیره‌ج عیبادی

دوورم مه‌که‌ن له‌ شه‌نگاڵ

هه‌موو کاته‌کانی بێ سنوور‌ی په ­ژاره‌م شه‌نگاڵن

ئه‌م کێوه‌ ئیزد و ئیزدیه‌کان ومن سوور ده‌نووسێ

به‌ردو ئاگر ده‌باری ورفاندنی مه‌له‌ ئاواره‌کان

ئه‌م هه‌موو فیشه‌که‌ وێل وقورس

کانیه‌کانی ئاوو چاو ده‌خنکه‌ینێ

هێشتا تینووم

ده‌ریای فرمێسکی گیان له‌به‌ران چاڵی نه‌مان ده‌بێنێ

جانه‌وه‌ره‌کانی قه‌ساوی رابردوو به‌رێ که‌وتوون

 ده‌شت ، ده‌شت

ئازادی له‌ چنگی هه‌ره‌شه‌دا یه‌خسیره‌

نیشتمانی هێزی به­ر‌گیری تۆمار تۆمار کۆ ده‌بێته‌وه‌

له‌م گێژاوه‌ رزگارم که‌ن من شه‌نگاڵم، نانا خه‌ردڵی ژانی حه‌له‌بچه‌و ئالبۆمی ره‌شی ئه‌نفاڵ

دۆزخ چوار دووره‌مه‌ی داوه

ئای هاوخوێنه‌کانی نه‌مری‌ ئاڵای کوردستانیم

دڵی ئه‌م چیا زۆر داخه‌ و بۆرکانی هه‌ستی به‌ سه‌ر نه‌یاران هه‌ر ده‌ته‌قێته‌وه‌....

25 /5/93 سنه‌-

Tamawn . April 23, 2014

iframe width 480 height 270 src //www.youtube.com/embed/-LyCFpknvUk frameborder 0 allowfullscreen> /iframe>

مخاطب گریزی درمدرنیسم شعر معاصر

مخاطب گریزی درمدرنیسم شعر معاصر

ایرج عبادی

سویه‌ی شاعرانه‌ی یک اثر آشکارکننده‌ی عناصرنا دیدنی آن است!

گوڵ باخ

 

 

گوڵ باخ

 

 ئیره‌ج عیبادی

با

دوو قۆڵی جاده‌کانی

بێ سواری شووسه‌  چۆڵ که‌ین

ئه‌م ئاسفاڵته ‌تا دارستان

نۆگه‌ بڕکی ده‌کا

له‌ ئه‌و په‌ڕی شه‌قامه‌کانی نه‌فره‌ت

مه‌له‌کانی حه‌ز چاوه‌روانین

ده‌لاقه‌ی ئه‌م شووشه‌ به‌ره‌و ره‌شماڵی خه‌یاڵت

هه‌زاران جار

ئاوێنه‌ دووپات ده‌کاته‌وه‌ و

دا نابه‌زێت

چاوه‌کان و له‌ رووباردا بنووسه‌

ئه‌م جاده‌ بێ تو و ئه‌وانی تر

که‌ به‌ ته‌وه‌ری خه‌م باڵیان رزاوه‌

خۆره تا ناناسێت

له‌ کام باخ، گوڵ باخ

نیگات پڕکرد؟

که‌ بۆنی روانینی ته‌ماشات‌

له‌ مانگ دا ئه‌تکێ

ئاسانسۆری باله‌نده‌کانیش

به‌ به‌رزایی ئاسمانی باڵای

ئه‌م هه‌واڵه‌ ناگه‌ن

ئه‌م جه‌تره‌

که‌ له‌ سه‌ر ئه‌وین هه‌ڵدراوه‌

ته‌رزه‌ی لا رێ

دیکتاتۆره‌کان نای پێکێ

چه‌ماچه‌م

سه‌رمای هه‌وریش ژماره‌مان ناکا

کاتێک باتون له‌ گه‌ڵ عه‌شقا

ده‌س به‌ یخه‌ ده‌بێ

سه‌مای ده‌سته‌کانی با

بێ وزه‌ی هاوار

دا ناچلکێ

هه‌راسی ته‌نیایی گوڵ وباخ

 زۆر دژواره‌ گوڵباخ

که‌له‌بچه‌ی قاخه‌کراوی شوێنی خۆشه‌ویستی

له‌ کامپیوته‌ری دڵماندا

فۆرمه‌ت وقات وقڕ ناکرێ

بریار وایه‌،

شووشه‌ی شه‌رابی وشه‌کانت

له‌ هه‌وارگه‌ی ئه‌م شاره‌

که‌ به‌ره‌و باسی رووداو ده‌چن، تێک ناچێ

گیتاری ده‌سته‌کانی به‌رف و هه‌ ناسه‌ی باران

بێ هه‌راس، یه‌لدا مانا ده‌کا

دێره‌، دێره‌

بانگه‌وازی خه‌ونی شه‌وی زه‌ستان

بێلا له‌ رێبه‌ندانی کاتژمـێره‌کانماندا

گزنگ و به‌یانی زووتر خه‌و به‌جێ بێلن!

7/11/91 سنه‌

 

 

 

 

 

خاورميانه بحران يا انقلاب

 

خاورميانه بحران يا انقلاب

ايرج عبادي

نوام چامسكي زبان شناس جامعه شناس و متفكر و منتقد سياست هاي روز آمريكا در جهان ، بويژه خاورميانه، هنگام مطرح كردن نگاه هوشيارانه و درك خلاقانه خود در بيان ساختار روساخت و ژرف ساخت جملات و خلق و ايجاد بي نهايت جمله در اين مقوله ي شگفت انگيز، رو ساخت و ساختار ظاهري جملات را منتج از ژرف ساخت و يا زير ساخت جملات و مفاهيم تازه آنها مي داند، كه بكار بردن واژگان و جملات مورد نياز، در شرايط متفاوت ديسكورس1 مبناي اين تحولات زباني و ساختاري مي گردد و اگر اين نظريه درست و جامعه شناسانه چامسكي را به وقايع اجتماعي و رويدادهاي توقف ناپذير زندگي مردم سوق دهيم، ژرف ساخت يك جامعه مبتني بر فرهنگ، اقتصاد که در پرتو آنها قوانین است كه منتج به رو ساخت و سياست گذاري هاي حاكم بر آن جامعه خواهد بود. اين سياست ها بنا بر همان مقوله  مورد ذكر مي تواند به دمكراسي هاي پايا و متحول و قانونمند بيانجامد يا در شرايطي غير انساني و غير دمكراتيك دچار دگرگوني و تلاشي شود تا ساختاري نو بيافزايد، كه در آن صورت ديسكورس بيان متفاوت دمكراسي ها با توجه  به شرايط جغرافيايي و فرهنگي كشورها شكل خواهد گرفت، در این راستا ژرف ساخت كشورهاي عربي، بعد از سالها سلطه ي ابر قدرت هاي انگلستان و فرانسه در آن منطقه و مخلوط شدن دو فرهنگ غربي(مسيحايي) و فرهنگ عربي(اسلامي)، بعدها رها شدن از سلطه ي نوع مذهبي یک سو نگر عثماني ها در ترکیه و اقمارشان، و بعد رويارويي با جنگ هاي مسلكي  و قبيله اي درون خود، در نهايت دو جنگ انسان ستيز و خانمان برانداز جهاني اول و دوم، به تحولاتي اقتصادي، سياسي، فرهنگي و خود باوري انجاميد كه زنجيرهاي ساطه هاي ابرها قدرت را از دست و پاي آنها و غارت ثروت هايشان گسست تا كشورهاي عربي در خاورميانه به استقلال رسيدند و مرزهاي جديدي را رقم زنند که امروز در تقسیمات جهانی برسمیت شناخته شده است.خليفه و اميرنشين و سلطان با استشمام بوي نفت و ثروتي باد آورده ، اما با تفكرات عشيره اي و قبيله اي صحراي سوزان عربستان، حكومت هاي تازه اي و گاه شبه حكومت هايي از بستگان و نزديكان خود بدون پارلمان و استقرار  حقوق دمكراتيك سياسي مردم تشكيل دادند  و تا مدتي با دلارهاي باد آورده ي نفتي و رازي نگهداشتن مشكلات اقتصادي مردمشان بر ناكارآمدي سياسي و مديريتي خود سرپوش گذاشتند. اما ژرف ساخت آن جوامع ايستا نبود و در حرکتهایی همگون یا نا همگون همچون رودخانه ای پویا ناآرامي مي كرد و با تحولات سريع جهاني، به ويژه تكنولوژي عظيم بعد از جنگ جهاني دوم آن دولت ها روبرو بودند. جنگ ميان سنت و مدرنيته  آغاز شده بود و ادامه دارد و كشورهاي نيمه توسعه را به سوي توسعه و رهايي مي كشاند تا ژرف ساخت ها، روساخت ها را درهم بريزد. اگر به قول جامعه شناساني چون كینز( واضع اقتصاد مختلط)، جان لاك، و حتي ماركس كه بسياري از نظرياتشان اكنون مقبوليت خود را در شرایط کنونی جهان و نا همگونی پیاده کردن تئوری درعمل را از دست داده اند، اما بخشی از نظریات آنها هنوز قابل طرح است توجه کنیم، هر پديده اي مقوله اي دروني و مقوله اي بيروني داردکه آنرا  می توان جزو چند خواص ماده مانند، حركت، تضاد، جهش مورد مداقه قرار داد. بي شك تاثيرات دروني پديده ها بسيار موثر و تضمين كننده تلقي گرديده است.هر چند كه تاثيرات بروني پديده ها را هم در نقش كند كننده، تا تند كننده تحولات دروني  پدیده ها و رویداد ها نبايد ناديده گرفت . درون بافت جوامع عربي، ليبي، سوريه، بحرين، يمن، مراكش، مصر، تونس وغیره . . . . . در حال دگرگوني، فرهنگي، اقتصادي، آيني و تكنولوژيکی است. كه بر سوژه ي انقلابي آن منطقه با دارا بودن طلاي سياه نفت تاثير گزار بوده و خواهد بود. وجود فروريخت ژرف ساخت ديكتاتوري كمونیستي درشوروي، ديكتاتوري طالباني درافغانستان وفروپاشي حكومت طاعوني صدام حسين در عراق كه لعنتی را براي ميشل افلق بنيان گذار تفكرات بعثي( با ایده اولیه ی هماهنگ كردن سوسياليسم و اسلام در ناسيوناليسم عرب و بعد با نتیجه ای معکوس و ایجاد سیستمی یک سو نگر و ضد مردمی توسط پیروانش) به جا گذاشته است. نیاز به  استقرار حكومت هاي مردمي و منتخب و قانونمدار در آن كشورها، که بدون تردید از رویدادهای چشمگیر جهان معاصر متاثر گردیده.، مورد توجه جهانیان است. تقابل رویدادهایی مانند انقلاب 57 در ايران و وقایع بعد از آن و دو انقلاب بزرگ جهاني مردمي در فرانسه و آمريكا و حضور تفكرات انقلابي جهان گستر از گذشته تا كنون در ميان توده هاي فقير و در بند کشورهای مردم ستیز، بي عدالتي هاي گسترده كشورهاي منطقه. همه و همه جزو تاثيرات بروني پديده بر درون بافت فكري و باورهاي كشورهاي منطقه بویژه کشورهای عربی خاورمیانه می باشدکه کماکان ژرف ساخت های کهنه و پوسیده جوانع آنها در حال متلاسی شدن است. در این تضاد مداوم،  اكنون خواست جامعه ي جهاني و همسويي و يا غير همسويي كشورهاي همسايه تدابير شوراي امنيت و سازمان ملل بر حركت دروني و  بافت و ساختار متحول و دگرگوني پديده ي انقلابي اهداف مردم در كشورهاي عربي نيز در اين برهه از زمان تعيين كننده خواهد بود.که می تواند با جهشی انقلابی توام گردد و بنیان دیکتاتورهای عرب را درهم ریزد.  بي شك حمايت يا عدم حمايت كشورهاي جهان در اين جنبش ها با اهداف سياسي، اقتصادي مي تواند توام باشد كه جايگاه بحث آن از اين مقوله خارج است كه اين اهداف با توجه به توانايي و ساختار حكومتي وسیاست های اقتصادی یا سیاسی كشورهاي منطقه ،  متفاوت مي نماياند. جهشي در مصر، تونس و ديگران هم از زمره ي اين مقوله تضمين كننده بوده اند كه در بحران تلاشی و فروپاشي راهي برون رفت و سنتز عاقلانه اي را پيش روي مردم نهادند كه با تاسف بسیار  دیکتاتورهای ديگر بر كشتار مردمشان پايی می فشارندو بر شدید تضاد های موجود می افزایند. ليبي و برخی از کشورهای عربی به شكل نافرجام قربانی اين ناداني و عدم درك خواست ها و شرايط نادرست زندگی مردمشان هستند. فروپاشي و تلاشی ساختارهای کهنه و ضد مردمی، زماني روي مي دهد كه تضاد آنتا گونیستي يا حل نشدني دو نيروي غير همگون به توافق نرسد.  اگر تز دیکتاتوری هگلی در مقابل آنتی تز خواست ها و نیاز های مردم کشورهای عربي، به صلح و توافق و سنتز استقرار عدالت نرسند، در جهشی ویرانگر، سیستم فروپاشي حاکمیت موجود حتمي است. خبرگزاري ها و كارشناسان در رسانه ها، اشاره به ديكتاتوري، بي عدالتي، فرد گرايي و حكومت های شيخ هاي اميرنشين عرب می نمایند،که فاقد فضايي براي اصلاحات و ساختاری دمكراتيك هستند تا مردم بتوانند آزادانه نمایندگان خود را انتخاب  کنند ، نبودن حقوق شهروندی مساوی برای مردان و زنان و دولت هایی قانونمند در بسياري از كشورهاي منطقه خاورميانه ي عربي اين راستي را نشان داد كه عمر زورگويان و به قدرت رسيدن افراد غير انتخابي و افسران و كودتاگراني مانند قذافي ، مبارك و ........ كوتاه است. اگر مردم در ابتدا بخشي از آزادي خود را براي تامين امنيت، آسايش، آزادي، رفاه، صلح و قانون مداري و مردم سالاري به ايجاد دولت ها و حكومتهاي مردمي خود ، به جمعي حاكم ابتدا موجه، واگذار کردند، اكنون خودآن حكومت ها با بهره گيري از ثروت و پشتيباني آغازين همان مردم سلب كننده ي تمامي نيازها و خواسته هاي اوليه انسانی خود آنها شده اند و بر عليه تمامي آزادي ها و حقوق شهروندی آنها برخاسته اند. آنان توپ و تانگ و موشك و نيروهاي نظامي حافظ منافع مردم و كشور را كه براي جنگ با دشمنان خارجي و با استفاده از ثروت همان مردم تدارك ديده بودند، اكنون با كسب قدرت و سرمايه و مقام عليه همان مردم بكار مي گيرند كه چهره ي طاعوني آنها روز به روز بر ملاتر و مشمزکننده تر ميشود. هگل متفکر آلمانی: "بزرگترین دست آورد انسان را ایجاد دولت میداند." حال به قول ژان ژاک روسو: "قوانین و قراردادهای حاکم بر آن دولت ها. مردمی بودن یا غیر مردمی بودن حاکمانشان را تعین می کند." در ساختاری غیر مردمی ،  بحران در منطقه خاورميانه ي عربي آغاز گرديده است. مردم كشورهاي منطقه مي خواهند ديكتاتورها و امير نشين هاي عرب را از تخت به گمان خود ساخته ي هميشگيشان، به پايين پرتاب كنند تا راه براي حكومتي دموكراتيك و مردمي و انتخابي هموار گردد. بحران ميان مردم ستم ديده و حاكميت ستمگر با حمايت جهاني، سمت و سوي همسايگان، وجود رسانه هاي بين المللي، اينترنت، ماهواره ، خبرگزاري هاي غير دولتي و آزاد جهاني در حال توسعه يافتن و استقرار است كه اگر به حل منطقي خود ، مانند تونس و مصر نيانجامد به قيامي مردمي و انقلابي همه جانبه منجر خواهد گرديد. مشروعيت ديكتاتورها از سوي مردم كشورهايشان زير سئوال رفته است. و با جمعي مزدور و پول پرست بنام چماقدار یا نیروی نظامی متزلزل كه دچار سردرگمي و پريشاني در مقابل مردم كشورهایشان  شده اند، نمي توان براي هميشه با كشتار مردم كشورخود سرپا ماند. مردم، صدام حسين را از چاله اي مانند حيواني خزنده زهرآلود بيرون كشيدند، مبارك را در قفس تحويل دادگاه دادند، بن علي در بيماري لاعلاج خود غوطه وراست، قذافي ديوانه وار از اين خانه به آن خانه از اين پايگاه با آن پايگاه مي گريزد تا درگورآخرين خود با بدنامي متلاشي گردد. يمن، مراكش ، عربستان ، بحرین ، اردن و  .......... نيز يا تن به اصلاحاتي دموكراتيک در بحران جنبش آزادي خواهي و ضد ديكتاتوري مردم خود خواهند داد و رنج ستم طبقاتي را پايان داده و دولتي مردم سالار و مردم پناه خواهند خواست و يا دراين بحران، انقلابي وسيع به قصد  فرو پاشي آنها سربرخواهدكشيد كه عمر نابه سامان و مشكوك و غير مردمي آنها را به خاك خواهد سپرد.  به قول شاعر :

اين هنوز از نتايج سحر است            باش تا صبح دولتش بدمد

1-    discourse